پلکسی گلاس چیست و چه تفاوتی با شیشه دارد؟
مقدمه
شیشه همیشه نماد شفافیت بوده است، اما وزن بالا و شکستنی بودن آن محدودیتهای زیادی ایجاد میکند. ورود “پلکسی گلاس” یا همان پلیمتیل متاکریلات (PMMA) تحولی در دنیای مواد شفاف ایجاد کرد. این پلاستیک شفاف به نظر میرسد شبیه شیشه است، اما ویژگیهایی دارد که آن را برای بسیاری از کاربردها حتی از شیشه بهتر میکند. در این مقاله بررسی میکنیم که پلکسی گلاس چیست و تفاوتهای آن با شیشه معمولی چیست.
پلکسی گلاس چیست؟
پلکسی گلاس یک پلیمر ترموپلاستیک شفاف است که از متیل متاکریلات به دست میآید. این ماده در سال ۱۹۲۸ کشف شد و به سرعت به عنوان یک جایگزین سبک و مقاوم برای شیشه شناخته شد. پلکسی گلاس را میتوان به صورت ورق، میله یا لوله تولید کرد و در فرآیندهای مختلف مانند قالبگیری، حرارت دادن و ماکینکاری استفاده نمود.
تفاوتهای اصلی پلکسی گلاس و شیشه
۱. وزن و سبکی
شیشه یک ماده معدنی سنگین با چگالی حدود ۲.۵ گرم بر سانتیمتر مکعب است. پلکسی گلاس اما حدود نیمی از وزن شیشه است (چگالی حدود ۱.۱۸). این یعنی یک پنل شیشهای ۱۰ میلیمتری، بسیار سنگین است، اما یک پنل پلکسی با همان ضخامت به راحتی قابل جابجایی است. این ویژگی در حملونقل و نصب سقفهای شفاف (Sky Light) بسیار کمککننده است.
۲. مقاومت در برابر شکستن (ضربهپذیری)
شیشه یک ماده شکننده است و با کوچکترین ضربه تیز میشکند. پلکسی گلاس اما بسیار چقرم (Tough) است. اگرچه ممکن است خراشیده شود، اما در برابر ضربه مقاومت بیشتری دارد و به جای ریز شدن به تکههای تیز خطرناک، معمولاً ترک میخورد یا میشکند اما قطعات تیز و برنده تولید نمیکند. این ویژگی آن را برای مکانهایی با تراکم جمعیت بالا ایمنتر کرده است.
۳. انتقال نور
پلکسی گلاس نور مرئی را بهتر از شیشه عبور میدهد. عبور نور پلکسی گلاس حدود ۹۲٪ است، در حالی که شیشه معمولی بین ۸۰ تا ۹۰ درصد نور را عبور میدهد. همچنین پلکسی گلاس در ضخامتهای بالا زرد نمیشود و شفافیت خود را حفظ میکند.
۴. فرمپذیری و قابلیت برش
کار کردن با شیشه سخت است و نیاز به تجهیزات خاصی برای برش و شکل دادن دارد (دمای ذوب بسیار بالا). پلکسی گلاس را میتوان با اره، فرز و حتی ابزارهای سادهتر برش داد و با حرارت دادن خم کرد (Thermoforming). این امر به طراحان اجازه میدهد اشکال سه بعدی پیچیدهای از پلکسی بسازند که با شیشه غیرممکن یا بسیار پرهزینه است.
۵. عایق حرارتی
پلکسی گلاس هدایت حرارتی کمتری نسبت به شیشه دارد. این یعنی اگر پلکسی را به عنوان پنجره استفاده کنید، عایق حرارتی بهتری نسبت به شیشه معمولی (نه شیشه دوجداره) است و اتاق را در زمستان گرمتر و در تابستان خنکتر نگه میدارد.
معایب پلکسی گلاس نسبت به شیشه
خراشپذیری: سطح پلکسی گلاس نرمتر از شیشه است و راحتتر خراش میخورد. البته پوششهای ضدخراش (Anti-Scratch) جدید این مشکل را حل کردهاند.
مقاومت حرارتی: پلکسی گلاس نمیتواند دماهای بالای ۸۰-۱۰۰ درجه سانتیگراد را تحمل کند و نرم میشود، در حالی که شیشه میتواند دماهای بسیار بالاتر را تحمل کند.
قیمت: در برخی ضخامتهای پایین، شیشه ارزانتر از پلکسی است، اما در ضخامتهای بالا و کاربردهای خاص، پلکسی توجیه اقتصادی بیشتری دارد.
کاربردهای پلکسی گلاس
نمایشگاهها و تبلیغات: تابلوها، قابها و دیوارهای شفاف.
aquariums: ساخت آکواریومهای بزرگ که شیشههای معمولی به دلیل وزن و ضخامت بالا ناممکن یا خطرناک هستند.
صنعت هوانوردی: پنجرههای هواپیما به دلیل وزن کم و مقاومت در برابر فشار.
ساختمان: سقفهای شیشهای، پارتیشنها و دیوارهای داخلی.
نتیجهگیری
پلکسی گلاس با ترکیب شفافیت شیشه و سبکی پلاستیک، بازوی طراحان و معماران را باز کرده است. اگرچه در برابر خراش آسیبپذیر است، اما ایمنی، فرمپذیری و عایق بودن آن باعث شده که در بسیاری از کاربردها، جایگزین قدرتمندی برای شیشه باشد.